کیفیت رابطه­ زوجین، خاستگاه بسیاری از مشکلات جنسی است. فقدان ارتباط مناسب، روابط خصمانه، ناتوانی در آشکارسازی و مبادله­ عواطف از مشخصات زوج‌ هایی است که از اختلالات روابط جنسی در رنج هستند. بیشتر زوجین با مشکلات جنسی، گرفتار ناسازگاری­‌ های زناشویی هستند.

ناسازگاری زوجین و مشکلات جنسی

به طور کلی باید گفت مشکل جنسی علت ناسازگاری زوجین است و ناسازگاری زوجین، علت مشکل جنسی است. ترس از رابطه، ترس از صمیمیت و جنگ قدرت، از طریق تداوم یک الگوی مختل، به مشکلات جنسی ختم خواهد شد. به طور مثال، شوهر زمانی کنترل «انزال» را از دست می ­‌دهد که زن بر او مسلط شود.

در این مورد، زودانزالی، به خدمت جنگ قدرت زوجین درآمده است. متقابلاً هر گاه زن در چارچوب روابط ارضا نشود، ممکن است به سادگی با کاهش میل جنسی، بر اوضاع مسلط شود.

در ادامه با بررسی عوامل متفاوت، به معرفی رویکردهایی برای درمان این اختلالات پرداخته می­‌شود…

مشکلات جنسی

باورها و نگرش­‌ های نادرست

باورها و تصورات نادرست زن و مرد از کارکردهای جنسی یکدیگر، از علل عمده­ تهدید کننده­ روابط جنسی زوجین به شمار می ­‌رود…

اینکه مرد در هر شرایطی باید بتواند رابطه جنسی برقرار کند، ارضا شدن فقط حق مرد و تمکین جنسی فقط از تکالیف زن است، عشق‌ ورزی منحصر به دوران عقد و نامزدی است، مشابه بودن سیر تحرک جنسی زن و مرد، روابط جنسی فرع زندگی و بقیه­ مسائل زندگی مانند کار و تربیت فرزند، اصل زندگی مشترک است، خلاصه دانستن روابط جنسی زن و شوهر به نزدیکی، استفاده زن یا شوهر از روابط جنسی به عنوان حربه ­‌ای برای قدرت‌ نمایی یا انتقام‌ گیری، همگی از جمله مواردی محسوب می ­‌شود که در کشور ما رایج هستند و به روابط جنسی پویا، منظم و رضایت‌ بخش زوجین آسیب می ­‌زنند. (جهانفر، ۱۳۸۰)
در سلسله مراتب راهکارهای درمانی، در یک فرآیند سنجش مستمر، درمانگر از شیوه­‌ های متعددی استفاده می ­‌کند که به معرفی مختصر آن ها می­‌پردازیم…

درمان مشکلات جنسی

    – گفتگوی دوجانبه:

زوجین ترغیب می ­‌شوند تا موضوع مشخصی را انتخاب کنند و با هدف حل مشکل با شیوه­‌های مثبت به گفتگو بپردازند؛ تغییر گله­‌ ها و شکایت­‌ها به خواسته ­‌ها و ساده­‌سازی خواسته ­‌ها.

به عنوان مثال هنگامی که زن از اینکه شوهرش دیر به خانه می­‌آید، نگران می ­‌شود و با شکوه و شکایت به این رفتار شوهر واکنش نشان می­‌ دهد، برای حل این مشکل پیشنهاد می­‌شود زمان بازگشت به منزل مشخص شود. شوهر سعی کند در آن زمان به خانه بازگردد و در صورت تأخیر زن را پیشتر مطلع سازد. در مقابل، زن هم سعی کند پس از آمدن شوهر به منزل از او به گرمی استقبال کند و در مورد زمان، بحثی نکند.

    – ارتباط آموزی:

از زوجین خواسته می­‌ شود تا به گونه­‌ای ساده، باز، مثبت و سازنده با هم ارتباط برقرار کنند و به آنچه دیگری می­‌گوید، دقیقاً گوش فرادهند. آن ها ترغیب می­‌شوند که زمان ­‌هایی را برای گفتگو با یکدیگر انتخاب کنند.

این گفتگوها باعث می­‌شود الگوهای ارتباطی کناره‌گیری و سکوت تغییر کند. پرسش صریح و مستقیم از همسر به جای گمانه‌ زنی و ذهن‌ خوانی، از تکنیک­‌های مهم است. ناتوانی در برقراری ارتباط از مشخصه­‌ های همسرانی است که از مشکلات جنسی رنج می­‌برند.

    – بحث و بازی نقش:

بعضی زوج‌ ­ها بیش از اندازه نسبت به هم مؤدب و رسمی هستند. این وضعیت بازدارنده، گاه به ضرر زندگی جنسی آن ها تمام می­‌شود. در چنین شرایطی، آغاز کردن تحریکات جنسی برای مردی که نگران واکنش انتقادی همسرش باشد، بسیار دشوار خواهد بود و معمولاً در پاسخ به انتقادگری­‌ های زن و خواسته­‌های جنسی او، به سکوت و کناره‌ گیری متوسل می­‌شود.

حذف این نوع بازداری­‌ها و ایجاد فضای مطلوب و مهیج برای گرم کردن زندگی و روابط جنسی ضروری است. درمانگر به زوجین کمک می­‌کند تا موضوعی را انتخاب کنند و درباره­ آن بحث کنند و بازداری را کنار بگذارند. نظم و نظافت مربوط به اتاق پذیرایی، آشپزخانه، توالت، صدای تلویزیون و… می ­‌تواند موضوع بحث قرار گیرد. همسر غیرفعال ­‌تر ترغیب می­‌شود تا به طور جدی بحث کند.

در مواردی که مشکل برقراری چنین ارتباطی جدی ­‌تر باشد و زوجین نتوانند با یکدیگر بحث کنند، بازی نقش وارونه پیشنهاد می­‌ شود. در این بازی نقش، از زوجین خواسته می­‌شود که هر یک نقش دیگری را در بحث بر سر موضوع مورد نظر اجرا کند. پس از حدود پنج دقیقه، نقش‌­ زدایی می­‌شود و هر یک به نقش اصلی خود باز می ­‌گردند تا بگویند از نظر دیگری چه آموخته­‌ اند.

 

منابع:

بشارت، محمدعلی. (۱۳۷۸). رواندرمانی: زوج‌درمانگری برای مشکلات جنسی (نقش رابطه و تعامل زوجین در پدیدایی و درمان). تازه‌های رواندرمانی. بهار و تابستان. شماره ۱۱ و ۱۲. ۴۱-۱۲.
جهانفر، شایسته. (۱۳۸۰). درسنامه­ اختلالات جنسی. بیزه. چاپ اول.

Cole,M& Dryden.(۱۹۸۸).Sex therapy in Britain. Open University press. Milton Keynes, Philadelphia.
Levine SB, Althof SE,(۲۰۰۳) Handbook of Clinical Sexuality for Mental Health Professionals. New York: Brunner-Routledg;

مشاوره تلفنی مرکز مشاوره اکسیر