راست برتری یا چپ برتری در کودکان

راست برتری یا چپ برتری در کودکان تغییر می‌کند. در طی دومین سال نیز کودکان گاهی دست اصلی خود را به دیگری تغییر می‌دهند، ولی تعداد این تغییر کمتر از سال اول است و به‌طوری که تعداد تغییر در سومین سال زندگی کمتر از سال دوم می‌شود تا این که در شش سالگی دیگر تقریباً ترجیح دستی ثابت باقی می‌ماند.

راست برتری یا چپ برتری

هر نیمکره مغز کنترل یک قسمت از بدن را بر عهده دارد و به این ترتیب نیمکره چپ مغز کنترل طرف راست بدن و نیمکره راست مغز کنترل چپ بدن را کنترل می‌کند

در غالب مردم طرف راست بدن به علت فعال بودن نیمکره چپ نسبت به طرف چپ بدن آن‌ها برتری دارد. بدین معنی که بیشتر از چشم و گوش و دست و پای راست خود استفاده می‌کنند؛ اما در برخی‌ها طرف چپ برتری دارد؛ اما افرادی نیز وجود دارند که طرف راست یا چپ آن‌ها تماماً برتری ندارد بلکه بخشی از اندام طرف راست و بخشی از اندام‌های طرف چپ آن‌ها برتر می‌باشد.

در این‌گونه افراد عدم غلبه طرفی مغز وجود دارد. البته همیشه این غلبه مشکل ساز نیست؛ اما وجود برتری جانبی مغز می‌تواند کارایی افراد را افزایش دهد.

برتری یکی از دست‌ها بر دیگری بهتر از وجود تردید در کودک است. برقراری برتری در یکی از دست‌ها موجب احساس ثبات و اطمینان و کسب مهارت‌های کامل حرکتی در فعالیت‌ها می‌شود، اما جواب به این سؤال که برتری کدام بهتر است؟ به فرهنگ جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند، بستگی دارد.

دلیل قاطع و روشنی وجود ندارد که بگوییم راست دسته بر چپ دسته برتر هستند؛ اما سنت موجود این است که راست دستی را ترجیح می‌دهند و در فرهنگ ایران نیز همین ترجیح وجود دارد. در واقع راست برتری یک قرارداد فرهنگی ــ اجتماعی است که بیشتر مردم به حفظ آن متمایل هستند.


مقاله مرتبط: چپ دستی یا راست دستی


برای کودک بین سه تا پنج سالگی سال‌های مهمی از نظر چپ دست یا راست دست شدن است. در این مدت کودک رفته رفته در بکار بردن یکی از دست‌ها تأکید بیشتری می‌کند. اگر کودک را به حال خود رها کنیم، ممکن است خودبه‌خود راست دست شود، ولی این امکان وجود دارد که وی عادت به چپ دستی بکند. پس بهتر است که راست دستی یا چپ دستی فرزند خود را مشخص کنیم.

روش تشخیص راست برتری

کمک به تشخیص راست برتری یا چپ برتری در کودکان

با انجام فعالیت‌های زیر برتری هر کدام از اندام‌های فرزند خود را مشخص کنید

۱- یک توپ در فاصله دو یا سه متری کودک قرار دهید و از او بخواهید بدود و توپ را شوت کند. آنگاه مشخص کنید کدام پا را برای شوت کردن استفاده کرده ان پا پای برتر است یا از او بخواهید. برایتان لی لی کند پای برتر پایی است که کودک بر زمین می‌گذارد.

۲- کاغذ یا مقوایی را به شکل یک لوله به قطر نیم تا یک سانتی‌متری درست کنید و به کودک بدهید تا از داخل سوراخ ان یک هدف ریز را نگاه کند آنگاه چشمی را که مورد استفاده قرار داده است (چشم برتر را) یادداشت کنید.

۳- ساعت مچی‌تان را به وی بدهید تا امتحان کند و توجه کنید که صدای ان را می‌شنود یا خیر: آنگاه یادداشت کنید که از کدام گوش خود استفاده کرد است چپ یا راست.

۴- نخ و سوزن پلاستیکی یا … به وی بدهید تا نخ را از داخل سوزن عبور دهد سپس ملاحظه کنید که با کدام دست نخ را عبور می‌دهد.

چنانچه در این تست‌ها به این نتیجه رسیدید که کودک برتری طرفی کامل دارد یعنی تمام اندام‌های چپ یا تمام اندام‌های راست او برتر است تمرین‌های مربوط به هماهنگی چشم و دست را شروع می‌کنیم.