فتیشیسم چیست و راه های درمان آن چيست؟Reviewed by مرکز مشاوره اکسیر on Oct 29Rating: 5.0فتیشیسم چیست و راه های درمان آن چيست؟فتیشیسم (يادگارخواهی) یعنی تمايل جنسی به اشیاء، شرایط، و یا قسمت هايی از بدن كه به طور كلی به عنوان جاذبه جنسی به آن ها نگاه نمی شود. فتیشیسم وضعیتی روان‌ شناختی است که در آن یک شیء (fetish) سبب برانگیختگی جنسی و حتی در موارد خاص، باعث ارضای جنسی می‌ شود. اصطلاح " فتیشیسم " در اواخر 1800 ابداع شد، كه از feitico کلمه پرتغالی، که به معنی "شیفتگی وسواس گونه" است،‌ گرفته شده است.

تعریف دقیق فتیشیسم

فتیشیسم (يادگارخواهی) یعنی تمايل جنسی به اشیاء، شرایط، و یا قسمت هايی از بدن كه به طور كلی به عنوان جاذبه جنسی به آن ها نگاه نمی شود. فتیشیسم وضعیتی روان‌ شناختی است که در آن یک شیء (fetish) سبب برانگیختگی جنسی و حتی در موارد خاص، باعث ارضای جنسی می‌ شود. اصطلاح “فتیشیسم” در اواخر 1800 ابداع شد، كه از feitico کلمه پرتغالی، که به معنی “شیفتگی وسواس گونه” است،‌ گرفته شده است.

درجه ای از يادگارخواهی در اكثر افراد مشاهده می شود اينكه وي‍ژگی های جسمانی خاص برای برخی افراد جذاب است؛ اما زمانی اين موضوع مشكل در نظر گرفته می شود كه باعث تداخل در عملكرد طبيعی جنسی و اجتماعی فرد داشته و بدون آن شی خاص برانگيختگی جنسی امكان پذير نباشد…

فتيشم و فتیشیسم چيست

چه زمانی می توان به فتیشیسم گفت اختلال؟

فتیشیسم زمانی به عنوان اختلال در نظر گرفته می شود كه تمام تمايلات جنسی فرد،‌ خيال پردازی ها و رفتار او به سمت جسم بی جان  معمولا قسمتی از لباس، لباس زير يا كفش های پاشنه بلند، يا قسمت غيرجنسی بدن، مثلا پاها است. اين افراد معمولا از شريک جنسی خود می خواهند كه در طول رابطه جنسی آن شی خاص را همراه داشته باشد. يادگارخواهی در مردان بيشتر مشاهده شده است و دليل آن هنوز مشخص نيست!

طبقه بندی يادگارخواهی شی بی جان

يادگارخواهی شی بی جان را می توان به دو گروه طبقه بندی كرد:

  1. فتيش فرم
  2. فتيش جنس

در فتيش فرم خود جسم مهم است مثلا كفش پاشنه بلند. در فتيش جنس، جنس شی مهم است مثلا چرم يا ابريشمی بودن آن. در اين موارد فرد ممكن است به جمع آوری شی مورد علاقه اش بپردازد…

علل یادگار خواهی و فتیشم

علل يادگارخواهی را به عنوان الگوی جنسی به راحتی نمی توان توضيح داد. برخی از نظریه پردازان بر این باورند كه يادگارخواهی توسط تجارب كودكی به وجود می آيد كه در آن يک شی خاص، با تحريک جنسی و ارضاء جنسی در ارتباط بوده است. نظريه پردازان يادگيری به دوران بعد از كودكی و ارتباط آن با خودارضايی تمركز كرده اند.

مطالعات نشان داده است كه افراد يادگارخواه مهارت های اجتماعی بسيار ضعيفی دارند و دچار انزوا و ناتوان در برقراری روابط صميمانه هستند. مدل های یادگیری رفتاری نشان می دهد که یک کودک که قربانی یا ناظر رفتارهای جنسی نامناسب است، از آن تقليد كرده و در آينده برای انجام آن رفتار تشويق می شود.

مدل های جبران نشان می دهد که این افراد از ارتباط عادی اجتماعی جنسی محروم هستند و در نتیجه به دنبال لذت از طریق ابزارهای کمتر قابل قبول اجتماعی می روند. در موارد شایع تر، شامل مردان، الگوها نشان می دهند که دلالت بر شک و تردید در مورد مردانگی خود، قدرت، و ترس از طرد و تحقیر شدن دارند. از طريق يادگارخواهی و تسلط بر یک شیء بی جان، فرد ظاهرا از خود حفاظت كرده و همچنین احساس بی کفایتی خود را جبران می کند.

درمان اختلال یادگارخواهی یا فتیشم

هرچه درمان دراز مدت تر باشد، اثربخشی آن نيز بيشتر است. روش های درمانی شامل روانکاوی سنتی، هیپنوتیزم، درمان شناختی ــ رفتاری و همچنین دارو درمانی است. برخی داروها کمک به کاهش تفکر وسواسی و اجباری مرتبط با انحراف جنسی می كند. مطالعات نشان دهنده اثربخشی درمان شناختی ــ رفتاری همراه با دارو درمانی بوده است.

    – مدل های شناختی ــ رفتاری:

تحقیقات نشان می دهد که مدل های شناختی ــ رفتاری در درمان انحرافات جنسی موثر هستند؛ شرطی سازی آزاردهنده، شامل استفاده از محرک های منفی برای کاهش یا حذف یک رفتار است. یکی از تکنیک های رفتاری است که بر آن اساس رفتار نشانگر مراجع با یک محرک دردناک پیوند می‌ یابد و این کار تا زمانی ادامه می‌ یابد که از بروز رفتار ناخواسته جلوگیری شود. معمولاً یک شوک خفیف الکتریکی یا یک مخلوط استفراغ‌ آور، از جمله محرک های آزارنده هستند. اين شرطی سازی مستلزم اين است كه بيمار در حالت آرامش، به تجسم صحنه های رفتار انحرافی به دنبال یک رویداد منفی بپردازد.

    – توقف افکار:

توقف افکار روش دیگر مورد استفاده برای کنترل فتیشیسم است. درمانگر در ابتدا از بيمار می خواهد تا دیگر خيالات و كشش هايش را مشخص كند. درمانگر از بيمار می خواهد تا در رابطه با آن شی خاص، خيال پردازی كند؛ پس از آن که خيال پردازی اتفاق افتاد درمانگر با صدای بلند فرياد می زند “ایست!” این روند چندین بار در حضور درمانگر تکرار می شود.

منابع: psychologytoday

مشاوره تلفنی مرکز مشاوره اکسیر