روش های کاربردی برای درمان کم رویی کودکانReviewed by مرکز مشاوره اکسیر on Oct 17Rating: 5.0روش های کاربردی برای درمان کم رویی کودکانکم رویی مانع پیشرفت انسان است. انسان اصالتاً موجودی اجتماعی است و نیازمند ارتباط با دیگران. بسیاری از استعدادهای ما در ارتباطات بین‌فردی شکوفا می‌­شود. در جامعه­ ما بسیاری از کودکان و بزرگسالان، بدون آنکه تمایل داشته باشند، ناخواسته خود را در حصاری از کم رویی قرار می­‌دهند و قابلیت­‌های ارزشمند آنها پنهان باقی می­‌ماند.

کم رویی در کودکان

کم رویی مانع پیشرفت انسان است. انسان اصالتاً موجودی اجتماعی است و نیازمند ارتباط با دیگران. بسیاری از استعدادهای ما در ارتباطات بین‌فردی شکوفا می‌­شود. در جامعه­ ما بسیاری از کودکان و بزرگسالان، بدون آنکه تمایل داشته باشند، ناخواسته خود را در حصاری از کم رویی قرار می­‌دهند و قابلیت­‌های ارزشمند آنها پنهان باقی می­‌ماند.

پرداختن به پدیده کم رویی و مبانی روانشناختی آن از آن­ رو حائز اهمیت است که همه ما به گونه­‌ای تجربه­ آن را در موقعیت‌های مختلف داشته‌­ایم اما بعضی افراد در همه شرایط و موقعیت­‌های اجتماعی دچار کم رویی قابل توجه می­‌شوند. به این ترتیب مسأله کمرویی غالباً با گذشت زمان، فشردگی و پیچیدگی روابط بین­‌فردی و تشدید فشارهای اجتماعی، رقابت­‌ها، گوشه­‌گیری­‌ها و عزلت­‌نشینی­‌ها گسترده­‌تر و بدتر می­‌شود. پس باید با روش‌­های تربیتی و درمانی مناسب، از گسترش آن پیشگیری کنیم. چراکه می­‌تواند به تدریج به صورت نوعی بیماری روانی درآید.

کم رویی چیست؟

کم رویی توجه مضطربانه و غیرعادی به خویشتن در یک موقعیت اجتماعی است که در نتیجه آن فرد دچار نوعی ناراحتی و تنش عضلانی – روانی می­‌شود و شرایط عاطفی و افکارش، تحت تأثیر قرار می­‌گیرد و زمینه­ بروز رفتارهای خام و نسنجیده در او فراهم می­شود. به زبانی ساده، کم رویی یعنی خودتوجهی بسیار زیاد و ترس از مواجه شدن با دیگران. زیرا کم رویی نوعی ترس و اضطراب اجتماعی است به طوری که:

  • روبرو شدن با افراد جدید را برای فرد نگران‌کننده و دشوار می‌­سازد.
  • وارد شدن به اماکن جدید و کسب و کار و تجارت تازه را برای فرد سخت می­‌کند.
  • موجب مخفی شدن از انظار و احساس عجز در عین توانمندی می‌شود.
  • کم رویی افراد همیشه در برابر انسان‌ها متبلور می­‌شود و نه حیوانات، اشیا و موقعیت­‌های طبیعی و جغرافیایی. کمرویی با دارو برطرف نمی‌­شود و اساساً رفتاری اکتسابی و آموخته‌شده است و برای درمان آن، باید رفتار نوین و مطلوب اجتماعی در فرد فراگرفته شود.

مقاله مرتبط: کم رویی در کودکان را چگونه درمان کنیم

مقاله مرتبط: بازی هایی برای کاهش خجالت و کمرویی کودکان


روش­‌های کاربردی درمان کم رویی

صحبت کردن، شعر خواندن، خاطره گفتن و نقل مطالب کتاب دلخواه، تعریف موضوع و محتوای یک فیلم سینمایی، اظهار نظر پیرامون مسائل خانوادگی و اجتماعی، قصه‌گویی و داستان‌سرایی، توضیح یک مسأله یا تدریس یک موضوع درسی مورد علاقه توسط نوجوان یا بزرگسال کمرو به مخاطبان مختلف، به ترتیب اهمیت و اقتدار ایشان از نظر فرد کمرو (مخاطبان خردسال آشنا و صمیمی نظیر خواهرزاده­‌ها و برادرزاده‌­ها و فرزندان کوچک خانواده و فامیل، مخاطبان خردسال آشنا اما غیرصمیمی و غیرفامیل، مخاطبان خردسال غریبه، مخاطبان همسال آشنا و صمیمی، مخاطبان همسال، آشنا اما غیرصمیمی، مخاطبان همسال غریبه، مخاطبان بزرگسال آشنا و صمیمی، مخاطبان بزرگسال آشنا اما غیرفامیل و غیرصمیمی، مخاطبان بزرگسال غریبه اما غیرمعروف، مخاطبان بزرگسال مقتدر و صاحب‌نفوذ اما غیرنقاد و مخاطبان مقتدر و صاحب‌نفوذ و نقد‌کننده) و برقراری و حفظ ارتباط بصری (رو در رو) طبیعی با ایشان با چهره‌­ای گشاده و خنده‌رو و صدایی محکم و مطمئن و با آرامش روان، جرأت، اطمینان خاطر، اعتماد به نفس کامل و احساس خودارزشمندی، مؤثرترین روش‌ اصولی و تدریجی اضطراب‌زدایی، افزایش مهارت های زندگی و اجتماعی و درمان کم رویی است.

درمان کم رویی کودکان

افزایش خودآگاهی و کاهش کم رویی

برای اینکه در درک بهتر و کشف وجود گرانقدر خودتان و برخورداری از تصویر جدید و مثبت از خویشتن، گامی مؤثر بردارید، دستورالعمل زیر را اجرا کنید.

الف- عکس خود را هر طور که می‌­توانید، بکشید و سپس به آن نگاه کنید. آیا تصویر شما تصویر کاملی است؟ آیا در قسمت یا نقطه‌­ای از عکستان نقصی را مشاهده می­‌کنید؟ آیا وقتی که به خودتان می­‌نگرید، خود را آدمی فعال می­‌یابید یا منفعل و تحت فرمان دیگران؟

ب- برای زندگی روزانه خود برنامه­‌ریزی کنید. مطابق برنامه­ تعیین‌شده گام بردارید و سخن بگویید.

ج- احساسات و خاطرات خود را از تجارب ناخوشایند کمرویی بنویسید.

د- برای خودتان نامه بنویسید. بدون رودربایستی و با صراحت احساسات خود را روی کاغذ آورده، گله‌­ها را بیان کنید و انتظارات را یادآور شوید.

ه- اگر خودتان بر این باور باشید یا به شما بگویند فقط یک ماه دیگر از حیات شما باقی است، عمر یک ماهه خود را چگونه خواهید گذراند؟ چه می­‌کنید؟ به کجاها می­‌روید؟ چه می­‌گویید؟ روی سخنتان بیشتر با چه کسانی خواهد بود؟ آخرین کلامتان چه خواهد بود؟ آیا باز هم کمرو باقی خواهید ماند؟

و سعی کنید در برقراری ارتباط با دیگران ابتکار عمل را به دست بگیرید. چیزی بدهید یا مطالبه کنید. مثلاً شیرینی و میوه تعارف کنید و قلمی و تقویمی هدیه کنید. سؤالی بپرسید یا کتاب و مجله‌­ای را به امانت بدهید. (افروز، ۱۳۷۳).

منابع: افروز، غلامعلی. (۱۳۷۳). روانشناسی تربیتی کاربردی، تهران: انتشارات اولیا و مربیان.