علل علاقه به رابطه های متعدد با جنس مخالف در نوجوانی؛ جستجوی امنیت یا فرار؟
دوران نوجوانی فصل کشف هویت و تجربه اولین دلبستگیهای عاطفی است. اما گاهی این مسیر طبیعی به یک چرخه تکراری از پیوندهای سطحی و گذرا تبدیل میشود. بسیاری از والدین با نگرانی میپرسند که ریشه این رفتارهای هیجانی در کجاست. بررسی علل علاقه به رابطه های متعدد با جنس مخالف نشان میدهد که این موضوع تنها به کنجکاویهای سن بلوغ مربوط نیست.
ما در این مطلب از سایت مرکز مشاوره روانشناسی اکسیر ابتدا به نقش بلوغ عاطفی و خلاءهای خانگی میپردازیم. سپس تاثیر رفتارهای سرد والدین و الگوهای دلبستگی ناامن را بررسی میکنیم. در نهایت، نقش خودشیفتگی مادر را به عنوان یکی از ریشههای عمیق تنوعطلبی عاطفی در نوجوانی تحلیل خواهیم کرد.
چرا نوجوانان به روابط متعدد پناه میبرند؟ بررسی علل مختلف
نوجوانی سن استقلال و بازتعریف جایگاه فرد در جهان است. در این دوره، نوجوان نیاز شدیدی به دیده شدن و تایید دارد. وقتی این نیاز در محیطهای نزدیک پاسخ نگیرد، فرد به سمت گزینههای بیرونی سوق پیدا میکند. در واقع، تعدد روابط اغلب یک مکانیسم دفاعی برای فرار از احساس تنهایی است. او با این کار سعی میکند حفرههای عمیق روانی خود را به صورت موقت پر کند.
در جلسات مشاوره بارها با نوجوانانی روبرو شدهایم که میگفتند تنها زمانی احساس زنده بودن دارند که در یک رابطه جدید قرار میگیرند. این جمله بهخوبی نشان میدهد مسئله، عشق نیست؛ مسئله نیاز به امنیت است.
بلوغ عاطفی؛ چرا نوجوانان به دنبال تایید بیرونی هستند؟
نوجوان به دنبال پاسخی برای سوال «من کیستم؟» میگردد. اگر او در درون خود احساس ارزشمندی نکند، به نگاه دیگران وابسته میشود. هر رابطه جدید برای او شبیه یک آینه است. او میخواهد در چشم جنس مخالف، تصویری دوستداشتنی از خود ببیند. این تاییدهای کوتاه، به او حس اعتمادبهنفس کاذب میدهد.
تجربه نشان میدهد که نوجوانان آسیبدیده، به کمیت روابط بیشتر از کیفیت اهمیت میدهند. آنها میخواهند مطمئن شوند که همیشه کسی برای حمایت وجود دارد. در واقع، علاقه به رابطه های متعدد، راهی برای جلوگیری از تجربه تلخ طردشدگی است. آنها از صمیمیت عمیق میترسند چون ممکن است آسیب ببینند؛ پس ترجیح میدهند در سطح بمانند.
خلاءهای خانه؛ وقتی آغوش خانواده برای نوجوان ناامن میشود
خانه باید امنترین پناهگاه برای هر فرد باشد. اما وقتی فضای خانه با نقد، بیتوجهی یا سردی عاطفی پر شود، نوجوان احساس غربت میکند. او برای پر کردن این تنهایی تلخ، به روابط متعدد پناه میبرد. فضای مجازی و چتهای طولانی با افراد مختلف، راهی برای فرار از محیط سرد خانه است.
یک مثال واقعی، نوجوانی است که در خانه هرگز شنیده نمیشد. او برای جبران این کمبود، همزمان با چندین نفر ارتباط عاطفی برقرار میکرد. او میگفت: «وقتی در خانه کسی حرفم را نمیفهمد، باید در بیرون دنبال گوش شنوا بگردم». این همان نقطهای است که خلاءهای خانوادگی، فرد را به سمت رفتارهای جبرانی میکشاند.
جستجوی هویت در فضای مجازی؛ تاثیر رسانهها بر تنوعطلبی
امروزه الگوهای ارتباطی در شبکههای اجتماعی تغییر کرده است. نوجوانان مدام در معرض تصاویری از روابط بینقص و متعدد هستند. این موضوع باعث میشود آنها فکر کنند داشتن رابطههای همزمان یک نوع «ارزش» یا «جذابیت» محسوب میشود. در واقع، فضای مجازی به تنوعطلبی عاطفی دامن میزند. نوجوان در این فضا به دنبال لایک و تاییدهایی است که در دنیای واقعی به دست نیاورده است. واقعیت اما چیز دیگری است.
فشار گروه همسالان؛ ترس از عقب ماندن از دوستان
یکی از علل مهم، نیاز به پذیرش در گروه دوستان است. در بسیاری از گروههای دوستی، داشتن روابط متعدد با جنس مخالف نوعی «افتخار» به حساب میآید. نوجوان برای اینکه از دوستان خود عقب نماند یا مورد تمسخر قرار نگیرد، وارد روابطی میشود که آمادگی عاطفی آنها را ندارد. او میخواهد ثابت کند که بزرگ شده و قدرت جذب دیگران را دارد.
پناهگاه هیجان؛ فرار از افسردگی و اضطراب زیرپوستی
گاه روابط متعدد تنها یک ابزار برای تخلیه هیجان است. نوجوانی که با اضطراب دست و پنجه نرم میکند، از روابط جدید به عنوان منبع «دوپامین» استفاده میکند. هر رابطه جدید، شور و شوقی ایجاد میکند که به طور موقت غمهای درونی او را ساکت میکند. این رفتار دقیقاً شبیه به یک اعتیاد رفتاری است. فرد به محض فروکش کردن هیجان اولیه در یک رابطه، سراغ نفر بعدی میرود.
نقش مادر خودشیفته؛ ریشه اصلی تنوعطلبی عاطفی در نوجوانی
یکی از عوامل برجسته در شکلگیری این رفتار، حضور مادری با ویژگیهای خودشیفتگی است. خودشیفتگی مادر باعث میشود او فرزند را به عنوان ابزاری برای تایید خودش ببیند. در این نوع رابطه، نیازهای عاطفی نوجوان همیشه در اولویت دوم قرار دارد. مادر فقط زمانی به فرزند توجه میکند که او مطابق میل و استانداردهای او رفتار کند.
نوجوان در چنین محیطی یاد میگیرد که عشق همیشه “مشروط” است. او هرگز برای خودش دوست داشته نشده است. این موضوع باعث میشود در نوجوانی با ولع عجیبی به دنبال تایید در روابط متعدد باشد. او در واقع به دنبال آن محبتی میگردد که در خانه وجود ندارد. اما چون این جستجو از مسیر درستی نیست، فرد در یک چرخه بیپایان از روابط نافرجام گرفتار میشود.
تاییدخواهی افراطی؛ بهایی که برای توجه مادر پرداخت میکنید
در دنیای یک مادر خودشیفته، نوجوان باید همیشه در خدمت نیازهای او باشد. این فشار دائمی، فرد را دچار اضطراب مزمن میکند. او همیشه نگران است که اگر مطابق میل مادر نباشد، طرد شود. این ترس از طرد شدن، او را به سمت برقراری روابط متعدد با جنس مخالف میکشاند تا همیشه جایگزینی داشته باشد.
نوجوان چون در خانه یاد گرفته که باید برای دریافت محبت امتیاز بدهد، در روابطش هم همین کار را میکند. او ممکن است بیش از حد به طرف مقابل توجه کند تا تنها نماند. او به دنبال امنیت است، اما چون الگوی سالمی ندارد، در انتخابهایش دچار اشتباه میشود. اینجاست که نقش خودشیفتگی مادر به عنوان یک عامل مخرب در آینده عاطفی فرزند نمایان میشود.
مسیر بهبودی؛ نقش مرکز مشاوره روانشناسی اکسیر در ترمیم روان نوجوان
اگر شما هم درگیر چرخه تکراری روابط نافرجام هستید، بدانید که این مسیر بنبست نیست. رهایی از الگوهای رفتاری که ریشه در خودشیفتگی مادر دارند، به تنهایی دشوار است. متخصصان ما در مرکز مشاوره و روانشناختی اکسیر به شما کمک میکنند تا این گرههای قدیمی را باز کنید. ما در جلسات مشاوره، به جای قضاوت، به ریشهیابی رفتارهای شما میپردازیم.
هدف ما در اکسیر این است که شما را با «خودِ واقعیتان» آشتی دهیم. با بازسازی هویت و تقویت عزتنفس، دیگر نیازی به تاییدهای لرزان و موقتی نخواهید داشت. یادگیری مرزبندی سالم و شناخت الگوهای دلبستگی، ابزارهایی است که ما در اختیارتان میگذاریم. شما لایق تجربه عشقی هستید که در آن احساس امنیت کنید، نه اینکه مدام از ترس طرد شدن فرار کنید. مسیر تغییر از یک تصمیم ساده برای کمک گرفتن شروع میشود.
شما میتوانید به صورت حضوری و انلاین با مشاوران مرکز روانشناسی اکسیر در تماس باشید . جهت ارتباط حضوری:
- آدرس: شهرک غرب – بلوار دادمان، خیابان شجریان شمالی (فلامک شمالی)، نبش کوچه شانزدهم، پلاک ۲۲، طبقه اول، مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی اکسیر
- شماره تلفن: ۸۸۰۷۸۵۸۵- ۸۸۳۷۸۷۵۳
- شماره تماس: ۰۹۳۵۶۵۶۷۳۲۹
جمعبندی؛ علاقه به رابطه های متعدد تا عبور از سایه
علل علاقه به رابطه های متعدد با جنس مخالف فراتر از یک لجبازی ساده یا هیجان نوجوانی است. این رفتار اغلب فریادی برای دیده شدن در محیطی است که فرد را نادیده گرفته است. همانطور که بررسی کردیم، خودشیفتگی مادر میتواند یکی از اصلیترین ریشههای این بیقراری باشد. وقتی نوجوان در خانه امنیت عاطفی نداشته باشد، آن را در آغوشهای غریبه جستجو میکند. اما کلید اصلی حل این چالش، نه در روابط بیرونی، بلکه در ترمیم درونی و شناخت هویت مستقل است. با آگاهی و همراهی متخصص، میتوان این زنجیره سمی را قطع کرد و به آرامش رسید.
سوالات متداول
آیا هر نوع تعدد رابطه در نوجوانی نشانه اختلال است؟
خیر، گاهی کنجکاوی طبیعی سن بلوغ عامل آن است. اما اگر این رفتار برای فرار از تنهایی و به صورت تکراری باشد، نیاز به بررسی روانشناختی دارد.
نقش پدر در کاهش تاثیرات مادر خودشیفته چیست؟
پدر میتواند با ایجاد یک فضای امن و حمایتگر، اثرات مخرب رفتار مادر را خنثی کند. حضور فعال پدر مانع از جستجوی تایید افراطی در خارج از خانه میشود.
چگونه بفهمم رفتار مادرم ناشی از خودشیفتگی است؟
اگر او مدام از شما انتقاد میکند، نیازهای خودش را اولویت میداند و تحمل دیدن استقلال شما را ندارد، احتمالا با این چالش روبرو هستید.
آیا نوجوان میتواند به تنهایی این رفتار را تغییر دهد؟
آگاهی اولیه بسیار مهم است، اما تغییر الگوهای عمیق دلبستگی معمولا به همراهی یک مشاور متخصص نیاز دارد تا فرد دوباره دچار لغزش نشود.
ثبت ديدگاه