پزشک هراسی در کودکانReviewed by مرکز مشاوره اکسیر on Nov 7Rating: 5.0پزشک هراسی در کودکانپزشک هراسی در کودکان رایج است و دلیل آن دردی است که احتمالا کودک یک بار هنگام انجام آزمایش یا واکسیناسیون یا تزریق دارو حس کرده و این درد با بوی الکل، روپوش سفید، درمانگاه و حضور پزشک هم زمان شده. به دنبال پزشک هراسی کودک به مسائل مشابه هم اضطراب شدید و ترس نشان می دهد.

پزشک هراسی

پزشک هراسی در کودکان رایج است و دلیل آن دردی است که احتمالا کودک یک بار هنگام انجام آزمایش یا واکسیناسیون یا تزریق دارو حس کرده و این درد با بوی الکل، روپوش سفید، درمانگاه و حضور پزشک هم زمان شده. به دنبال پزشک هراسی کودک به مسائل مشابه هم اضطراب شدید و ترس نشان می دهد. برخی از رفتارها و حرف های والدین نیز باعث تشدید پزشک هراسی در کودکان می شود.


مقاله مرتبط: دکتربازی کودکان، طبیعی یا غیر طبیعی؟


عوامل ایجادکننده پزشک هراسی

«اگه سر و صدا کنی، می بریمت دکتر آمپولت بزنه.»

این ترس دیگر فقط با بیماری ارتباط پیدا نمی کند و کودک گمان می کند هر لحظه ممکن است او را برای آمپول زدن نزد پزشک ببرند. نباید کودک را تهدید کرد که به دلیل کار اشتباه و به عنوان تنبیه به او آمپول زده می شود.

«خودتو بپوشون. اگر کلاه نذاری و سرما بخوری می بریمت آمپول بزنی»

به جای استفاده از جمله های منفی، بهتر است به کودک بگوییم: «خودتو بپوشون تا سالم تر بمونی». ترساندن کودک از بیماری باعث ایجاد پزشک هراسی و نتایج ناخوشایندی در بزرگسالی دارد.

«ای وای مریض شدی؟ حالا چی کار کنم؟»

شاید دیده باشید برخی بزرگسالان با مشاهده ی کوچک ترین علائم بیماری بی تابی نشان می دهند و کار و زندگی شان را تعطیل می کنند و در خانه می خوابند. این واکنش ریشه در رفتارهای اشتباه والدین در کودکی دارد. والدین این افراد همان هایی هستند که در برابر بیماری فرزندشان بسیار مضطرب می شوند، بی تابی می کنند و حتی پا به پای فرزندی که آمپول می زند، گریه می کنند. وقتی فرزندمان بیمار می شود، باید او را دلداری دهیم و بگوییم: «خیلی زود خوب می شوی» یا مثلا «من هم بچه بودم زیاد مریض می شدم». همدردی در کاهش ترس بسیار موثر است. واکنش های شدید مثل اینکه «حالا چه کنیم؟» باعث می شود کودک فکر کند بیماری مهلکی دارد و اعتماد به نفسش پایین می آید.

آمپول و پزشک هراسی

«آمپول که درد نداره، نترس»

یکی از شیوه های نامناسبی که والدین به کار می برند، بی اهمیت جلوه دادن موضوع و بیان دروغ هایی مثل این که «آمپول درد نداره» است. تزریق عملی دردناک است اما برخی افراد تحمل درد بیش تری دارند و برخی کم تر. باید از بیان این جمله که «آمپول درد نداره» خودداری کرد زیرا هنگام تزریق کودک متوجه می شود که آمپول درد دارد و والدین به او دروغ گفته اند و این موضوع باعث بی اعتماد شدن کودک به والدین و پزشک و مسائل مربوط به بیماری می شود.

راه حل درست این است که به کودک بگویید آمپول درد دارد اما درد آن قابل تحمل است. برای کاهش درد آمپول می توان از شیوه های تجسمی و بازی استفاده کرد. نقش بازی کردن یکی از شیوه های خوب است که کودک با اجرای نمایش در موقعیت واقعی قرار می گیرد. تجسم زنبوری که نیش می زند یا دکتر بازی در خانه و آمپول زدن به عروسک یا نقاشی کردن ماجرا یا خواندن کتاب می تواند کودکان زیر ۸ سال را برای رفتن نزد پزشک یا آمپول زدن آماده کند.


مقاله مرتبط: تفاوت ترس و فوبیا

مقاله مرتبط: ترس از خون یا هموفوبیا در کودکان


«دکتر آمپول ننوشته»

برخی والدین در مورد اتفاقی که قرار است بیفتد، هیچ توضیحی به کودک نمی دهند. حتی وقتی کودک می پرسد پزشک آمپول تجویز کرد یا نه، به دروغ برای آن که جلوی گریه او را بگیرند، می گویند نه! اما بعد او را برای آمپول زدن می برند. این موضوع به شدت روی اعتماد کودک به والدین تاثیر منفی می گذارد. بسیاری از مشکلات شخصیتی و بیماری ها در بزرگ سالی ریشه در همین بی اعتمادی کودک به والدین دارد. اگر پزشک آمپول تجویز کرد، به کودک حقیقت را بگویید.

«گریه نکن، آبرومون رفت. ساکت شو.»

بهتر است از بیان این جمله و جمله هایی مشابه خودداری کنیم. چون کادر پزشکی می دانند که گریه ی کودک در این شرایط طبیعی است و آن را یک مشکل تربیتی نمی دانند. اگر جلوی گریه ی کودک را بگیرید، یک واکنش هیجانی اشتباه را تجربه می کند که در آینده تاثیر منفی بر او خواهد گذاشت. به جای آن که بگویید: «گریه نکن» بگویید: «آمپول درد داره اما می توانی تحمل کنی. اگه خواستی گریه کن، اگر هم خواستی دست منو بگیر و فشار بده».

«تشویق جواب می دهد.»

اگر با وجود رعایت تمام توصیه ها، فرزندتان همچنان از پزشک می ترسد و نمی پذیرد که وارد اتاق پزشک یا تزریقات شود، باید از تشویق استفاده کنیم؛ مثلا اگر همکاری کرد، برای او هدیه بخرید یا خوراکی مورد علاقه اش را به او بدهید یا برای بازی او را به پارک ببرید.

متاسفانه در برخی موارد این شیوه هم جواب نمی دهد. اگر ترس در کودکی به حدی شدید باشد که مانع معاینه ی پزشک یا مانع تزریق آمپول شود، این ترس غیرطبیعی است. در این موارد با به کارگیری تکنیک های رفتار درمانی، ترس کودک کم و گاهی حذف می شود اما به هر حال ترس در مقابل درد طبیعی است.