بر پایه‌ آمار سازمان بهداشت جهانی بیشترین اختلالات روانی در یک دهه‌ گذشته افسردگی، استرس و اضطراب هستند از این میان افسردگی نزدیک به ۴۰۰ میلیون انسان را در جهان به چالش کشیده است. اختلالات روانی واگیردار نیستند اما هر روز گسترش می یابند پس باید پیشگیری و درمان را جدی گرفت. مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی اکسیر با کادری مجرب و حرفه ای آماده ارائه خدمات به شما عزیزان می باشد.

اختلال روانی چیست؟

اختلال روانی چیست؟

واقعیت آن است که فقدان درک و شناخت صحیح از بیماری ها و اختلالات روانپزشکی، یکی از مشکلات جامعه ماست. چون در اغلب موارد، این بیماری ها بدون علائم جسمی بروز می کنند، خیلی ها حتی نمی دانند این حالت، به یک بیماری مربوط است و آن را تنها ناشی از مشکلات محیطی و اتفاقاتی که اطراف شان رخ می دهد، می دانند.

قابل قبول ترین تعریف اختلال های روانی می گوید که اختلالات روانی به صورت یک سندرم یا الگوی رفتاری یا روانشناختی مهم بالینی تصور شده است که در یک فرد روی می دهد و با ناراحتی (یک علامت دردناک) یا ناتوانی (تخریب در یک یا چند زمینه مهم عملکرد) یا با افزایش قابل ملاحظه خطر مرگ، درد، ناراحتی و یا فقدان مهم آزادی همراه است. به علاوه نشانگان آن نباید صرفا یک پاسخ قابل انتظار و تایید شده فرهنگی در مقابل رویدادی خاص مثلا مرگ یک شخص مورد علاقه باشد.

به عبارت دیگر اختلال های روانی به گروهی از بیماری ها گفته می شود که با تاثیر بر تفکر و رفتار باعث ایجاد ناراحتی و مشکل برای فرد مبتلا یا ایجاد ناتوانی در وی می شوند. علت بیماری های روانی به خوبی شناخته نشده است ولی آنچه مسلم است این است که عوامل ژنتیک، استرس های مختلف و نوع تعامل فرد با دیگران در ایجاد یا بروز آنها موثر است. افسردگی، اضطراب، وسواس، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی و غیره، از جمله این اختلالات هستند. اختلال روانی باعث می شود رفتار انسان در برابر دیگر انسا‌ن ها و در برخورد با محیط دچار مشکل شود یکی از چیزهایی که باعث شدیدتر شدن اختلال در فرد می شود این است که فرد نسبت به اختلال خود، آگاهی درستی ندارد و برای درمان مشکل خود از روانشناس کمک نمی گیرد.


مقاله مرتبط: نشانه های اولیه از اختلالات روانی


طبقه بندی اختلالات روانی

  • عقب ماندگی ذهنی
  • اختلالات یادگیری (اختلال خواندن، اختلال در ریاضیات، اختلال در بیان کتبی)
  • اختلالات نافذ مربوط به رشد (اختلال اوتیستیک، اختلال رت، اختلال آسپرگر)
  • اختلالات کمبود توجه
  • اختلالات تغذیه ای و خوردن شیرخوارگی و اوان کودکی (هرزه خواری، اختلال نشخوار)
  • اختلالات تیک (تیک توره، تیک حرکتی یا صوتی مزمن، تیک گداز)
  • اختلالات ارتباطی (اختلال زبان بیانی، اختلال زبان دریافتی بیان مختلط، لکنت زبان)
  • اختلالات دفعی (بی‌اختیاری ادراری، بی‌اختیاری مدفوع)
  • سایر اختلالات دوران شیرخوارگی، کودکی و نوجوانی (اختلال اضطراب جدایی، گنگی انتخابی، اختلال دلبستگی واکنشی، اختلال حرکتی کلیشه‌ای)
  • اختلالات نسیانی، دلیریوم و دمانس
  • اختلالات مربوط به مصرف مواد
  • اسکیزوفرنی و سایر اختلالات سایکوتیک
  • اختلالات خلقی (افسردگی اساسی، اختلالات دو قطبی و …)
  • اختلالات اضطرابی (اختلال هراس، جمع هراسی، اختلال وسواسی، جبری، اختلال استرس پس از سانحه و …)
  • اختلالات شبه جسمی (اختلال جسمانی کردن، اختلال تبدیلی، خود بیمار انگاری، اختلال بدریختی بدن)
  • اختلالات ساختگی
  • اختلالات تجزیه ای (فراوموشی تجزیه ای، گریز تجزیه ای، اختلال شخصیت چند گانه و اختلال مسخ شخصیت)
  • اختلالات هویت جنسی و جنسیتی
  • اختلالات خواب
  • اختلالات کنترل تکانه (اختلال انفجار دوره‌ای، جنون دزدی، جنون آتش افروزی، قمار بازی بیمار گونه و وسواس کندن مو)
  • اختلال انطباقی
  • اختلالات شخصیتی (پارانوئید، اسکیزوئید، اسکیزوتایپی، ضداجتماعی، مرزی ، نمایشی، خودشیفته، دوری گزین، وابسته و اختلال شخصیت وسواسی و جبری)

سبب شناسی اختلالات روانی


مقاله مرتبط: نشانه های اختلال دوقطبی


سبب شناسی اختلالات روانی

اختلال های روانی به دلایل گوناگونی پدید می آیند و می توانند دارای زمینه های ژنتیکی، فیزیولوژیکی، محیطی، خانوادگی، اجتماعی، فردی و شیوه‌ زندگی باشد. اما در بررسی علل مربوط به بروز اختلالات روانی، روانشناسان از دیدگاه های مختلف به این مساله پرداخته‌اند. در ادامه به معرفی این دیدگاه ها پرداخته ایم.

دیدگاه زیست شناختی

این دیگاه آشفتگی های بدنی را علت اختلال روانی می داند. بی نظمی در ژن ها ممکن است سبب ساز بعضی رفتارهای غیر انطباقی باشد. دیگر تعیین کننده زیست شناختی رفتار، مغز و دستگاه عصبی است. آشفتگی در بخش های معینی از مغز می تواند اختلالات روانی را موجب شود. دستگاه غدد و عملکرد آنها نیز می‌تواند در بروز این دسته از اختلالات سهیم باشد.

دیدگاه روانکاوی

این دیدگاه که افکار و هیجانات را علل مهم رفتار می دانند، در سبب شناسی اختلالات روانی به شناسایی افکار و هیجانات نا آشکار که مسبب اساسی اختلالات هستند، تاکید می کند. از این دیدگاه پنج سال اول زندگی از لحاظ رشد سالم شخصیت یا بروز اختلالات حائز اهمیت است.

دیدگاه یادگیری

این دیدگاه که بر اهمیت یادگیری تاکید دارد معتقد است اختلالات روانی با پیوندهای یادگیری قابل توضیح هستند. در این دیدگاه سرمشق گیری، تقویت کننده های مثبت و منفی و شرطی سازی ها در بروز رفتارهای غیر عادی مورد استفاده قرار می گیرند.

دیدگاه شناختی

تمرکز دیدگاه شناختی بر شناخت فرد از محیط پیرامون خود متکی است. از این دیدگاه ناتوانی فرد در تشکیل شناخت ها و طرحواره های مناسب از ارتباط خود با محیط مشکلاتی را برای او بوجود می آورد. از دیگر دیدگاه های رایج دیدگاه های انسان گرایی، هستی گرایی و دیدگاه اجتماعی است. درمان این دسته از اختلالات به دو شیوه کلی دارو درمانی و روان درمانی تقسیم بندی می شود. دارو درمانی توسط روانپزشک و روان درمانی توسط روانشناس صورت می گیرد. دیدگاه روان شناس در سبب شناسی اختلالات روانی رویکرد درمانی او را تعیین خواهد کرد. با این حال امروزه بندرت یک روان شناس خود را مقید به یک دیدگاه خاص می کند.

عوارض اختلالات روانی

عوارض اختلالات روانی

  • افت کارکرد اجتماعی، خانوادگی، فردی، شغلی و تحصیلی
  • هزینه های بالای درمان های روان شناختی، روانپزشکی و بستری
  • کاهش نیروهای مولد جامعه
  • دور ماندن بیمار از اجتماع و کار و از دست دادن فرصت ها و موفقیت های شغلی و تحصیلی
  • برچسب اجتماعی بیمار روانی
  • عوارض داروهای روانپزشکی برای بیمار
  • آسیب دیدن روابط خانوادگی و ایجاد شرایط نامطلوب برای خانواده بیمار جهت مراقبت و تحمل بیماری وی
  • مزمن شدن اختلالات و مقاوم شدن آنها در برابر روش های درمانی به دلیل مراجعه، تشخیص و درمان نابهنگام
  • طولانی بودن دوره درمان اختلالات روانپزشکی

با توجه به تاثیرات نامطلوب اختلالات روانی بر زندگی فرد و اطرافیان که در قسمت بالا ذکر شد، شناسایی زود هنگام اختلالات روانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.