بهداشت و ایمنی کارکنان در سازمان هاReviewed by مرکز مشاوره اکسیر on Oct 27Rating: 5.0بهداشت و ایمنی کارکنان در سازمان هاهمانطور كه گفته شده، يكی از مهم ترين مسئوليت‌ های مديريت منابع انسانی، حفظ كاركنان توانمند، به منظور ايجاد و حفظ مزيت رقابتی در سازمان می باشد؛ زيرا امروزه يكی از عوامل كليدی موفقيت در سازمان‌ ها، منابع انسانی توانمند و استفاده بهينه و دانش محور از آن ها است. برای رسيدن به اين هدف لازم است كاركنان از سطح رضايتمندی بالايی برخوردار باشند تا برای سازمان ايجاد ارزش نمايند. يكی از عوامل اصلی ايجاد رضايتمندی، امنيت شغلی می باشد و يكی از اركان بوجود آورنده امنيت شغلی، وجود ايمنی و سلامت در محيط كار می باشد.

يكی از رسالت‌ های اساسی مديريت منابع انسانی، نگهداری كاركنان توانمند است. از آنجا كه اقدامات نگهداری، مكملی بر ساير اقدامات و فرايند‌های مديريت منابع انسانی است، حتی اگر عمليات كارمنديابی، انتخاب، انتصاب و ساير اقدامات پرسنلی، به نحو شايسته انجام شود، بدون توجه كافی به امر نگهداری، نتايج حاصل از اعمال مديريت، چندان چشمگير نخواهد بود. در صورت داشتن توجه و بكارگيری مورد مذکور، امنيت شغلی در كاركنان ايجاد شده و به رضايت شغلی آن ها منتهی می شود كه اين امر خود، از اهميت بسزايی برخوردار است.

ایمنی کارکنان

تعريف بهداشت و ايمنی محیط كار

  – ايمنی:

ايمنی ميزان دوری از خطر تعريف شده است. ايمنی يک موضوع حفاظت نسبی از برخورد با خطرات است و كميتی نسبی می باشد.

میزان درجه دور بودن از خطر، واژه (Hazard) که در تعریف علمی ایمنی آمده است، در واقع شرایطی است که دارای پتانسیل رساندن آسیب به کارکنان، تجهیزات و ساختمان ها، از بین بردن مواد یا کاهش کارایی در اجرای یک وظیفه از پیش تعیین شده می باشد.

  – بهداشت:

به معنای مصون داشتن کارکنان از بیماری و سالم نگهداشتن وضعیت جسمانی و روانی آن هاست؛ ایمنی به معنای محافظت کردن کارکنان از آسیب های مربوط به مواد کاری است.

روش‌های متداول بررسی و اقدام در زمينه بهداشت و ايمنی محيط كار

  1. روش‌ های تامين سلامت كاركنان در محل كار: شامل روش‌ های طبی، روش‌ های كنترل محيط  و روش‌ های روانشناسی است.
  2. ارگونومی: به مطالعاتی اطلاق می شود كه در آن، ساخت تركيب و سازمان كار، طراحی تجهيزات شغل و محل كار در رابطه با عامل انسانی مورد بررسی قرار می گيرد و در اين روش‌ ها، به مسائل فيزيولوژيكی، ادراكی و تاحدی رفتاری انسان توجه می گردد.
  3. روش‌ های بيومكانيكی: اين روش‌ ها، تعامل فيزيكی بين انسان و سيستم مكانيكی اطراف او را مورد نظر داشته، ابزار، تجهيزات و تسهيلات محل كار را در اين رابطه مورد مطالعه قرار می دهد.
  4. مهندسی سيستم ها: در اين روش، با توجه به اصول سيستم‌ ها تمامی اجزای موجود شناسائی شده و با استفاده از روش‌ های تجزيه و تحليل كمی، مسائل ايمنی را مورد مطالعه قرار می دهد.
  5. روش‌ های اكتشافی: در اين روش‌ ها، با مطالعه در نحوه توزيع و تشخيص بيماری ها و روش‌ های آماری و مقايسه ميزان سلامت و ايمنی، مورد تحليل قرار می گيرد.
  6. روش‌ های رفتاری: در اين روش‌ ها، برای بررسی ايمنی و سلامت از متغيرهايی نظير رضايت از كار، انگيزش، مشاركت و عواملی از اين دست پرداخته می شود.

نتیجه مديريت ايمنی و سلامت محيط كار

  • بهره وری بيشتر مطابق با روزهای زيان و غيبت كمتر
  • اثربخشی بيشتر از كاركنانی كه بيشتر درگير كار شده‌ اند
  • كاهش نرخ استراحت‌ های پزشكی و استعلاجی و پرداخت ها به علت دعاوی عليه شركت
  • كاهش نرخ ترک خدمت و غيبت مطابق با افزايش رضايت كاركنان
  • افزايش انعطاف‌ پذيری و قابليت تطبيق در محيط كار؛ در نتيجه افزايش مشاركت و احساس مالكيت
  • نرخ انتخاب بالاتر به دليل افزايش جذابيت سازمان به عنوان يک قسمت از كار
  • ايجاد يک محيط كار ايمن از نظر عقلی قابل قبول است و در اين راه، تعهد مديريت عالی بسيار اهميت دارد و رويكرد آينده نيز اتكا به رهبران ايمنی است.

عوامل كليدی بهبود ايمنی و سلامت حرفه‌ ای محيط كار

  – فرهنگ:

پيروی از رويه‌ های توسعه، ارتباطات درست آموزشی، توجه به جزئيات، هماهنگی، مسئوليت فردی، آموزش كلی و جزئی كاركنان و افزايش دقت افراد، ارزش‌ های اساسی يک فرهنگ مناسب می باشد و تعهد به آن ها، بايد از مديريت عالی آغاز شود و به سمت مشاركت همه كاركنان در ايمنی و سلامت حرفه‌ ای برود.

  – سيستم ها:

در سازمان‌ ها سيستم‌ های مرتبط با ايمنی و سلامت حرفه‌ ای بايد حاضر و فعال باشند. اين سيستم‌ ها، شامل القاء، آموزش، سياست‌ ها، استانداردها، مميزی، فعاليت‌ های ايمنی، ارزيابی عملكرد و طرح‌ های بهبود می باشند. به علاوه اين سيستم‌ ها بايد شامل مكانيزم‌ های رسمی و با دوام برای شامل شدن همه كاركنان در برنامه‌ های ايمنی و سلامت حرفه‌ ای باشند. اساس اين كار، ايجاد يک فرهنگ حمايت كننده و حذف رويه‌ های بوروكراتيک است تا اهداف فراموش نشده و كاركنان آسيب نبينند.

  – سخت افزار:

شامل طرح، وسيله و مواد است. نكته مهم در اينجا، طراحی خريد، نصب و عمليات بر اساس نياز‌های ايمنی است. در تهيه سخت افزار، بايد دغدغه‌ های ايمنی و سلامت در نظر گرفته شود و از مناسب بودن و ايمنی آن اطمينان حاصل شود.

نتيجه گيری

همانطور كه گفته شده، يكی از مهم ترين مسئوليت‌ های مديريت منابع انسانی، حفظ كاركنان توانمند، به منظور ايجاد و حفظ مزيت رقابتی در سازمان می باشد؛ زيرا امروزه يكی از عوامل كليدی موفقيت در سازمان‌ ها، منابع انسانی توانمند و استفاده بهينه و دانش محور از آن ها است. برای رسيدن به اين هدف لازم است كاركنان از سطح رضايتمندی بالايی برخوردار باشند تا برای سازمان ايجاد ارزش نمايند. يكی از عوامل اصلی ايجاد رضايتمندی، امنيت شغلی می باشد و يكی از اركان بوجود آورنده امنيت شغلی، وجود ايمنی و سلامت در محيط كار می باشد.

 

منابع فارسی:

حقيقي، محمد علي. 1379. نظام روابط كار در سازمان. تهران: ترمه.

ميرسپاسي. ناصر. 1375. مديريت منابع انساني و روابط كار نگرشي راهبردي. تهران: شروين.

منابع لاتین:

Kolins, Rebecca. 2005. Seeing stars: human resources performance indicators in the National Health Service. Personnel Review 34(6) 634-647.

Miozza, Michael L. and David C. Wyld. 2002. The Carrot or the Soft Stick?: The Perspective of American safety Professionals on Behavior and Incentive-Based Protection Programmers. Management Research News 25(11).

نویسنده: محبوبه امیدی نژاد

مشاوره تلفنی مرکز مشاوره اکسیر