کلینیک کم توانی ذهنی اکسیر

یکی از مهم ترین توانایی های انسان که او را از دیگر مخلوقات متمایز داشته است، توانایی ذهنی است. گاهی اوقات به دلایل مختلف این توانایی در برخی افراد دچار اختلال می شود. با توجه به اینکه انسان با توانایی ذهنی و قدرت تفکر و استدلال و هوش بر جانوران برتری دارد، یکی از ناخوشایندترین ابتلائات بشری، مساله ناتوانی ذهنی یا کم توانی ذهنی و به صورت مصطلح، «عقب ماندگی ذهنی» است. مرکز مشاوره و روانشناسی اکسیر با کادری مجرب آماده ارایه خدمات به افراد کم توان ذهنی و خانواده هایشان می باشد.

درجات کم توانی ذهنی

کم توانی ذهنی خفیف

افراد دچار کم توانی ذهنی خفیف این عارضه، دارای هوش بهر (بهره یا ضریب هوشی) ۵۰ تا ۷۰ هستند. این افراد می توانند آموزش دوره ابتدایی را به سختی به پایان ببرند و امور اولیه زندگی خود را انجام دهند اما محتاج سرپرستی دیگران هستند.

کم توانی ذهنی عقب ماندگی متوسط

افراد کم توانی ذهنی ، عقب ماندگی متوسط ذهنی دارند و هوش بهر آنها از ۳۰ تا ۵۰ است. این گروه قادر به آموزش رسمی دبستانی نیستند و فقط می توانند برخی مهارت های تربیتی مانند خوردن غذا و پوشیدن لباس را بیاموزند و محتاج به سرپرستی کامل هستند.

کم توانی ذهنی عقب ماندگی شدید

سومین گروه ، افراد کم توان ذهنی مبتلا به عقب ماندگی شدید ذهنی هستند که در آن هوش بهر کمتر از ۳۰ است. این افراد نه آموزش پذیر هستند و نه تربیت پذیر و حتی قادر به تشخیص مخاطرات و پرهیز از آن ها نیستند و نیاز به مراقبت موسسه ای دارند.

افراد با بهره هوشی 90 تا 110

خوشبختانه بیشتر افراد کم توان ذهنی را مبتلایان به نوع خفیف آن تشکیل می دهند. هوش بهر طبیعی از ۹۰ تا ۱۱۰ است و افراد دارای این بهره هوشی می توانند تحصیلات دوره دبستان و دبیرستان را پشت سر بگذارند و گاهی نیز در صورت وجود شرایط مساعد، وارد دانشگاه شوند و مانند مردم عادی بنیان جامعه را تشکیل دهند.

افراد با بهره هوشی 110 به بالا

افرادی که میزان هوش بهر آن ها از ۱۱۰ به بالا باشد، به ترتیب افراد «نخبه»، «برجسته»، «هوشمند یا نابغه» برحسب افزایش میزان هوش بهر طبقه بندی می شوند. برای نمونه، هوش بهر سعدی بالاتر از عدد ۱۴۰ تخمین زده می شود. در عین حال باریکه ای نیز در این میان است که «هوش مرزی» نام دارد و کسانی را شامل می شود که بهره هوشی آن ها بین ۷۰ تا ۹۰ است.

افراد با بهره هوشی مرزی

افراد با بهره هوش مرزی از نظر ظاهری مانند بقیه مردم اند اما در کلاس های درس به عنوان شاگردان تنبل که قادر به فهم درس نیستند، مورد توهین قرار می گیرند. این افراد با زحمت بسیار می توانند دوره ابتدایی را در مدرسه های عادی به پایان ببرند و حتی قادرند دوره دبیرستان را نیز در صورت وجود شرایط مناسب، با دشواری به پایان برسانند.

افراد با بهره هوشی زیر 70

کسانی که دچار عقب ماندگی با درجه هوشی کمتر از ۷۰ هستند، معمولا نمی توانند ازدواج کنند زیرا هم خانواده متوجه وجود اشکالات جدی در آن هاست و هم شریک آینده زندگی شان با دیدن شرایط فرد، تمایلی به ازدواج با آن ها نخواهد داشت. البته گاهی برخی خانواده ها برخلاف مصالح این افراد، ترتیب ازدواجشان را می دهد اما در صورت ازدواج، دچار مشکلات فراوانی می شوند، قادر به درک مسئولیت های خود به عنوان یک همسر نیستند و اگر صاحب فرزندی نیز شوند، نمی توانند نقش والدی را برای آن ها ایفا کنند زیرا هوش بهر آن ها با وجود سن بالا، حداکثر در حد کودک ۱۱ تا ۱۲ ساله باقی می ماند بنابراین فرزندان این قبیل والدین با نارسایی ها، کمبودها پرورش پیدا می کنند و از این که والدین خود را به سایرین نشان دهند، احساس شرمساری می کنند.

شیوع کم توانی ذهنی

تقریبا ۱۱ درصد از کل دانش آموزان با ناتوانی ها بین ۶ تا ۲۱ سال با کم توانی ذهنی هستند . افراد با کم توانی ذهنی احتمالا ۳ درصد از کل جمعیت یک جامعه را شامل می شوند.

آیا كم توانی ذهنی قابل پیشگیری است؟

 برخی از عواملی كه موجب بروز كم توانی ذهنی می شود با مداخلات اولیه به موقع قابل پیشگیری است.

۱- بیماری های مادر در اوایل بارداری: تغذیه مناسب مادر، جلوگیری از خستگی های جسمی و روانی، قرار نگرفتن در معرض اشعه X، استفاده نكردن از داورها و الكل و مواد مخدر، جلوگیری از حاملگی های متعدد و پشت سر هم از مواردی است كه قابل پیشگیری است.

۲- شناسایی به موقع (روزهای اول زندگی) بیماریهای متابولیك با استفاده از رژیم غذایی مناسب و استفاده از داروهای مناسب از بروز كم توانی ذهنی جلوگیری شود.

۳- زردی كودك: در صورتی كه بصورت طولانی مدت طول بكشد و هیچ درمانی نشود باعث فلج مغزی، كم توانی ذهنی یا كاهش شنوایی می شود.

 برای کم توانی ذهنی چه باید كرد؟

 والدینی كه خود از نظر هوشی سالم هستند، کم توانی ذهنی كودك خود را به عنوان یك شوك وارده بر خود تصور می كنند. بسیاری از والدین اندوه را تجربه كرده و در جریان این اندوه برای مدت زمانی از دیگران فاصله می گیرند و یا در پی یافتن علت مشكل بر می ایند تا شاید با یافتن آن، بتوانند آن را درمان كنند. این در حالی است كه اگر همین فرصت ها را صرف توانبخشی كودك خود كنند، بسیار مؤثر خواهد بود.

برای كودك با مشكلات ذهنی اقدامات سریع درمانی و توانبخشی، از پیشرفت مشكل كودك جلوگیری می كند. این اقدامات شامل بهره مند شدن ازسرویس های گفتاردرمانی، كاردرمانی و فیزیوتراپی است. درمانگران با تشكیل تیم های درمانی كه توسط پزشك متخصص رهبری می شود، مشكلات كودك را شناسایی كرده و هر كدام وظیفه خود را برای حل مشكل تعریف می كنند. سپس براساس نوع ضایعه ای كه ایجاد شده است، اهدف ویژه ای تعریف می شود و روند درمانی آغاز می شود.

این درمان ممكن است مدت دار باشد. لذا صبر و بردباری خانواده و همكاری آن ها در این دوره بسیار حائز اهمیت است. این كودكان باید در سطحی برابر با دیگر كودكان از امكانات خانواده و جامعه بهره مند شوند و زندگی آن ها نباید چیزی متفاوت از بقیه كودكان باشد.

مشاوره تلفنی مرکز مشاوره اکسیر