نقش پر رنگ والدین در اعتماد به نفس کودکانReviewed by مرکز مشاوره اکسیر on Jul 5Rating: 5.0نقش پر رنگ والدین در اعتماد به نفس کودکاناعتماد به نفس کودکان مجموعه اعتقادات و احساساتی است که هر فردی نسبت به خود دارد.والدین بعنوان مهمترین افراد زندگی کودک در بدو تولد نقش مهمی در شکل گیری اعتماد به نفس کودکان دارند.

اعتماد به نفس کودکان

بزرگترین سرمایه ی هر انسانی، اعتماد به نفس اوست که برخی از افراد متاسفانه از نداشتن اعتماد به نفس لازم زجر می برند. این مسئله نباید نادیده گرفته شود که بهترین زمان برای شکل گیری اعتماد به نفس، دوران کودکی است و کسانی که از این قضیه رنج می برند در دوران کودکی خود مشکلات عدیده ایی در ابن باب داشته اند.

به جرات می توان گفت فرزند شما درآینده به هر مقامی برسد به میزان اعتماد به نفس وی بستگی دارد که نشانه ی قدرت، دفاع کودک در مشکلات زندگی است. اعتماد به نفس به کودک یک شایستگی عاطفی را منتقل می کند. در زمینه تعریف اعتماد به نفس، نقش والدین و مدرسه و نشانه های عدم اعتماد به نفس در کودک را در زیر می خوانید.

اعتماد به نفس کودکان چیست؟

اعتماد به نفس کودکان مجموعه اعتقادات و احساساتی است که هر فردی نسبت به خود دارد بعبارت دیگر اعتماد به نفس میزان ارزشی است که کودک برای خود قائل است و از این لحاظ می توان تعاریفهای مختلفی برای اعتماد به نفس قائل شد مانند شناخت ارزش و اهمیت خویش در کنار اعتماد و رضایت خود، پذیرش نقاط منفی خود و کنار آمدن با چالشهای اساسی زندگی که بعبارت دیگر باعث فعلیت در کودک می شود.

در تعریف اعتماد به نفس به دو فاکتورخود پنداره یعنی برداشتی که از خود دارم و خویش را تعریف می کنم و عزت نفس یعنی احساس توانمندی و ارزشمندی در حیطه ی بزرگتر مهم هستند. شکل گیری اعتماد به نفس را از دوران شیرخوارگی است و در سن2-0 سالگی سالهای کسب مهارت های حرکتی و شناختی و موفقیت کودک در انجام بعضی از فعالیت های مربوط به خود مانند توانایی راه رفتن و غذا خوردن است که باعث خودباروری و اعتماد به نفس کودکان می شود. اما از سن دو سالگی به بعد طبق نظریه اریکسون ,کودک در خواسته هایش موفق می شود و احساس تکیه کردن به خود در او تقویت می شود و سرشار از غروز خواهد شد.


مقاله مرتبط: ارتقا اعتماد بنفس و احساس خودارزشمندی در کودکان

مقاله مرتبط: چند روش عملی برای بالا بردن اعتماد به نفس در کودکان

مقاله مرتبط: افزایش اعتماد بنفس در کودکان


نقش والدین در اعتماد به نفس کودکان

والدین بعنوان مهمترین افراد زندگی کودک در بدو تولد نقش مهمی در شکل گیری اعتماد به نفس کودکان دارند.

سه عامل محیطی شامل جو و فضای خانواده، مجموعه خانواده و روشهای مناسب به آموزش دادن به کودک نقش موثری در برداشت کودک از خود دارد زیرا تصوری که هر فرد از خودش دارد در درون خانواده شکل می گیرد و نقش پدر ومادر بعنوان انتقال دهندگان سیمای بیرونی کودک باعث ساخته شدن پیش فرضهای ذهنی کودک می شود.

گاهی اوقات دیده می شود کودکان بخاطر قضاوتهای منفی بزرگتران درباره ی آنان فکر می کنند موجود بی ارزش و دوست نداشتنی اند و احساس منفی دارند.

تحقیقات نشان داده که نقش والدینی که رابطه صمیمی تری با کودک داشته باشند کودک احساس تایید بیشتری خواهند گرفت و اعتماد به نفس وی تقویت می شود. فرزندانی که والدینشان با آنها رابطه ی احساس بهتری دارند ارتباط معقولانه تری هم دارند.

اتصال هیجانی بین والد و کودک از سه طریق اتفاق می افتد، طریقه ی مثبت شامل نگاه خوب، بازخوردهای صحیح، لبخند یااز طریق ستیزه جویی که متاسفانه اتصال منفی است و نوع رابطه والد و کودک را دچار مشکل می سازد و نوع سوم استنکاف یعنی سرباز زدن از ارتباط است. اگر ظرافتهای کلامی و هیجانی در اتصالات هیجانی در تعاملات والد و کودک نباشد؛ ارتباط برقرار نمی شود و کودکان را دچار مشکلات هیجانی می کند.به همین دلیل است که سالهای نخستین کودک حساسترین دوره ی رشد ذهنی و عاطفی است.

نقش خانواده در اعتماد به نفس پایین کودکان

از عوامل موثر ایجاد اعتماد به نفس پایین در کودکان در خانواده می توان به موارد ذیل اشاره کرد: رفتارهای تند، محبت‌نکردن، توجه نکردن، غفلت و گوش نداشتن، تحقیر کردن ، تمسخر، سرزنش ،انتقاد، تهدید، مقایسه، توجه به نکات منفی و انتظارات بسیار بالا و بد رفتاری.”

در پرورش اعتماد به نفس کودکان عاملهای دیگری غیر از ارتباط والدین دخیل است. از جمله عاملهای مهم این است که خود والد(پدر-مادر) از سلامت روانی برخوردار باشد. اگر والد حس خوبی نداشته باشد سلامت روانی برخوردار نباشد کودکش هم دچار مشکل خواهد شد.

شما نمی توانید بعنوان یک والد اعتماد به نفس نداشته باشید و بخواهید به فرزندانتان اعتماد به نفس بدهید. ما با نوع دیگری از والدین برخورد داریم که با یک نوع رفتارهای هیجانی زیاد و اصطلاحا باج دادن های مختلف به کودک یا چیزی که ما روانشناسان از آن بعنوان تله های تربیتی یاد می کنیم؛ والدین از زمان تولد کودک هیچگونه مخالفتی با خواسته های وی نداشته باشد و در کل کلمه “نه” را از دایره لغات خود حذف می کنند یا اینکه هر گونه تصمیم گیری که می خواهند بگیرند از کودک خود سوال می کنند و عنان زندگیشان را به دست وی می گذراند و اصطلاحا کودک همانند شاهزاده ی نفر اول خانواده تربیت می شود که حرف، حرف اوست و نیاز او ارجح بر نیاز دیگران است.

شیوه افزایش اعتماد به نفس کودکان

در چنین شرایطی این کودک وقتی در سن 6 و 7 سالگی وارد مدرسه یا پیش دبستانی می شوند دیگر آنجا نفر اول نیستند چرا که همه با هم برابرند و آنجا اولین محلی است که که با خواسته های کودک مثل خانواده برخورد نمی شود و این فرآیند باعث شکل گیری اعتماد به نفس کاذب در کودک می شود. این نوع کودک مسلما در روابط اجتماعی با همسالان خود دچار مشکل خواهد شد.

انضباط در خانواده و نقش آن با اعتماد به نفس کودکان

از نظر افراد مختلف داشتن انظباط در خانه تاثیرات متفاوتی دارد مثلا والد وسواسی یا با دیسیپلیم، سبک تربیتی اش خارج از چهارچوب است و انضباط را به گونه ایی دیگر تعریف می کند اما تحقیقات روانشناسی نشان داده که داشتن چهارچوب درون خانواده به شکل منطقی و از قبل تعیین شده و با هماهنگی اعضای خانواده باعث پرورش اعتماد به نفس کودکان می شود.

علائمی را که کودکان از اعتماد به نفس پایین لازم رنج می برند:

-عصبی هستند و در مقابل انتقاد حساسیت از خود نشان می دهند.

-گفتن مطالب تحقیر آمیز در رابطه با خود و دیدن خویش بعنوان فردی غیر جذاب، بی ارزش، بازنده، سربار و بی اهمیت

-اجتناب از تعامل اجتماعی با همسالان

-ترس از طرد شدن در روابط اجتماعی

-خودداری از پذیرش خطرات همراه با تجارب جدید

-خودستایی,گزافه گویی شدید درباره توانمندی های خود

-از هر فرصت برای مقایسه خود با دیگران استفاده می کنند تادریابند چه وضع و مقامی هستند .

رابطه مدرسه و اعتماد به نفس کودکان

مدرسه بعنوان نخستین جایی که بطور رسمی قانون درآن رعایت می شود، نقش مهمی در پیشبرد اعتماد به نفس کودکان یا ترویج اعتماد به نفس کاذب دارد. ضروری است با شرایط امروزی مدارس در ایران، اولیای مدرسه خود نسبت به اعتماد به نفس و طریقه ی ارتباط با کودکان با مدرسه و انتقال مفاهیم هیجانی تجدید نظر نمایند.

از مواردی که می توان به افزایش اعتماد به نفس در مدرسه اشاره کرد: 1- قبول اجتماعی کودک به گونه ایی که او احساس کند فردی محترم وعزیز است. 2- فرصت دادن به کودکانی که دچار شکست شده و مشکلات رفتاری دارند یا گشودن راه به روی آنها در صورت داشتن احساس به بن بست رسیدن. 4- خودداری از برچسب زدن به کودک حتی برچسبهای مثبت. 5- خودداری از سپردن شاگردی ضعیف به شاگردی قوی و دادن سرپرستی کودکان دیگر به سایر کودکان.

تقویت اعتماد به نفس کودکان

راههای افزایش اعتماد به نفس کودکان عبارتند از:

1-احساس تعلق در کودک باید رشد داده شود و تقویت پیوند عاطفی بین اعضای خانواده وجود اشته باشد و سطح ارتباط و تماسهای کودک با اعضا و ایجاد فضای مشترک را افزایش دهیم

2-کم کردن سطح انتقادها ,سرزنشها ,باید و نبایدها و در مقابل آن افزایش همدلی و شنونده بودن والدین

3-ایجاد شرایط چالش برانگیز برای مهار کردن خطر

4-تقویت احساس منحصر به فرد بودن و مقایسه نکردن و افزایش خودآگاهی کودک نسبت به ویژگی هایش

5-بار اوری ,ایجاد شرایط مناسب برای انجام کارهای مناسب و دادن مسئولیت به کودک و پیگیری

6-آموزش مهارتهای اجتماعی

7-کودک را همانگونه که هست بپذیریم و کمال گرا نباشیم.

8-برای کودک وقت بگذارید و کودک را تشویق کنید تا خودش تصمیم بگیرد.

9-افکار غیر منطقی کودک نسبت به خودش را تصحیح کنید چرا که گاهی کودک به ادراک نادرست درباره ی خودش جنبه ی واقعی می دهد.

10-به کودک بیاموزید که موفقیت و محبوبیت لزوما با هم پیوندی ندارند اینکه همه ی مردم ما را دوست داشته باشند نا ممکن است.

11-افزایش خودآگاهی والدین نسبت به طرز فکرشان در باره ی کودک و شیوه تربیتی که بکار می برند.